Network

IP (Internet Protocol)

IP (Internet Protocol) adresi, internet ortamındaki cihazların bir nevi kimlik numarasıdır. Daha resmi bir açıklama yapmak gerekirse ip adresi, internet ortamındaki cihazların birbirleri ile haberleşmesi için kullandıkları adreslerdir.

Bir bilgisayar diğerine bir veri gönderirken veya sizler herhangi bir siteye bağlanırken arka planda onun ip adresi ile bağlanırsınız, bir veri gönderme durumu söz konusu olduğunda sizin network paketleriniz, ilgili routerlar (yönlendiriciler) aracılığı ile ilgili ip adresine yönlendirilir ve sizde o siteye ya da bilgisayara bağlanmış olursunuz.

IP adresi, IPv4 ve Ipv6 olmak üzere iki farklı versiyon olarak kullanımdadır. Bu yazıda Ipv4 incelenecek, Ipv6 ise Ipv6 Nedir? makalemizde anlatılmıştır.

Ipv4 adresi 32 bittir. 4 adet 8 bitlik sayı ile gösterilir. Örneğin 192.168.1.20 veya 10.6.2.54 gibi.

Sınıflandırması ise aşağıdaki gibidir;

• A Sınıfı IP Adresleri 1.aaa.bbb.ccc / 127.aaa.bbb.ccc

• B Sınıfı IP Adresleri 128.aaa.bbb.ccc / 191.aaa.bbb.ccc

• C Sınıfı IP Adresleri 192.aaa.bbb.ccc - 223.aaa.bbb.ccc


Subnet Mask

Ipv4 adreslerinin yanında genelde /16 , /24 gibi ifadeler görürsünüz. Bu ifadeler ipv4 adresi için subnet maskesini ifade etmektedir.

Bu ifade, ağını büyüklüğü belirtir. /24 olan bir ağdaki billgisayar (host) sayısı,

32-24=8
2üzeri8=256
256-2=254 adet olabilir.

Subnet mask ile gösterilen rakam (örnekteki /24) ağ bitlerini, 32-24=8 ise host bitlerini gösterir.

2üzeri 8 yani 256 ise ağın kaldırabileceği bilgisayar sayısıdır. Bu sayıdan 2 çıkarmamızın sebebi ise, 1 adet networkün adı için kullanılacak network ip, 1 adet ise broadcast adresi için kullanılacak broadcast ip’ leri toplam sayıdan çıkarılmasıdır.

Bu işlem sonucu 254 sayısı kalır. Burada şu çıkarım yapılabilir, subnet mask /24 olan networkler 254 bilgisayar barındırabilir.

Bu durumu bir örnek ile pekiştirmeye çalışalım. Örneğin /21 subnet maskemiz olsun. Bu durumda ağda bulunabilecek bilgisayar miktarı,

32-21=11
2üzeri11= 2048
2048-2=2046

Gördüğünüz gibi networkumuz çok miktarda büyüdü ve barındırabileceği bilgisayar sayısı 2046 sayısına yükseldi.

IP adresinde ağ adresini bulma, ip ve subnet adresinden ağın büyüklüğü, host sayını bulma gibi işlemler, IP/Subnet hesaplama bölümünden otomatik olarak hesaplanabilmektedir.


Private- Public IP farkı:

İnternet ortamında çeşitli işlemler yapmanız için bir kimlik numara olan ip adresine sahip olmanız gerektiğinden yukarıda bahsetmiştik. Bu ip adresleri ise private ve public olmak üzere (iç ip - dış ip) bölünmüş durumdadır.

İç ip olarak belirtilen ipler private iplerdir. Bunlar özel kullanım yani LAN içi kullanım için ayrılmış iplerdir. Bu ipler ile ana internete çıkılamaz. İnternete çıkılırken private ip -> public ip dönüşümü (NAT) yapılır.

NAT (Network Address Transition) ise, siz internete çıkmadan, local ağ üzerinde (LAN= Local Area Network) kullanığınız private ip adresini, internete çıkabilen veya internette gezinebilecek olan public ip adresine dönüşüm işleminin gerçekleştirilmesidir. Eğer bu tarz bir dönüşüm olmaz ise ağa bağlı olsanız dahi internete çıkamazsınız. NAT işlemin kullanıcıların yaptığı bir işlem değil, modeminizin üzerinde otomatik olarak gerçekleştirilen bir işlemdir.

Private IPv4 Adress

Yukarıda gördüğünüz iç ip yani private ip aralığıdır. Örneğin 192.168.1.23 bir private ipdir ama 14.112.45.8 ip adresi bir puclic ipdir. Siz sitelere ya da sistem/servislere bağlantı sağlarken bunun gibi ipler ile bağlantı sağlarsınız.


İsterseniz hemen denemesi yapalım,

Private IP öğrenme ===>>>>

1)windows tuşu ile r tuşunu beraber basın
2)sol altta gelen kutuya cmd yazıp entera basın
3)Gelen ekrana ise ipconfig yazın. IPv4 Address. . . . . . . . . . . : 192.168.1.34 (Kalın yazan yerde sizi ipniz yazacak)

Public ip öğrenme =====>>> Puclic IP öğrenmek için tıklayın

Gördüğünüz gibi private ve public ip adresleriniz birbirinden farklıdır. IP IP (Internet Protocol) adreslerinin bu şekilde private & public bölünmesinin sebebi ip sayısının az olmaz ve tükenme ihtimalinin doğmasıdır.



Network hakkında daha detaylı bilgilere Bilgisayar Ağı adresinden erişebilirsiniz.


OSI (Open System Interconnection) nedir?




Network sistemi içerisinde siz bir bilgisayardan diğer bilgisayara bir veri gönderdiğinizde arka planda servisler ve protokoller çalışır. Bu servis ve protokol yoğunluğu kısaca arka planda işleyen tüm işlemler bir standarta bağlanarak çeşitli bölümlere ayrılmıştır.

Bu bölümlerin herbirine katman (Layer) denir. Network sistemini katmanlara bölmekteki amaç hem öğrenilmesini kolaylaştırmak hem de çıkar problemlerin çözümü daha rahat bir biçimde bulmaktadır.

Katman yapısı sayesinde çeşitli uzmanlık alanları doğmuştur. Günümüzde Layer2 uzmanı, Layer3 uzmanı gibi uzmanlıklar bulunmaktadır. OSI katman yapısı, en temel hali ile iki bilgisayar arasındaki iletişimin nasıl olacağını tanımlar ve buna uygun standartlar getirir. OSI katman standartları yokken sadece aynı üreticinin bilgisayarları birbirleri ile haberleşebiliyorlardı.
Donanımsal ve yazılımsal farklılıkları cihazların haberleşmesine engel durumda idi. Günümüzde ise böyle bir problem kalmamıştır. OSI yapısı 7 katmanlıdır. Katmanları aşağıdaki gibidir.

7-) Application Layer (Uygulama katmanı)
6-) Presentation Layer (Sunum Katmanı)
5-) Session Layer (Oturum katmanı)
4-) Transport Layer (İletim Katmanı)
3-) Network Layer (Network Katmanı)
2-)Data Link Layer (Veri iletim katmanı)
1-) Physical Layer (Fiziksel Katman)

OSI Layer

Herbir katmanın görevi üst katmana servis sağlamaktır. İki bilgisayarın iletişimi durumunda katmanları sırası ile iletişim kurar. Yani Katman 6 dan Katman 4’ e bir atlama olmaz, bir veri iletişiminde sıra takip edilir.

Bir veri gönderen kişi sırası ile 7-6-5-4-3-2-1 katmanlarının takip ederek veri gönderirken alan kişi ise 1-2-3-4-5-6-7 sırası ile verileri alır. Katmanları anlatmaya 7. Katmandan başlayalım.


7-) Uygulama Katmanı

Kullanıcıya en yakın olan katmandır. Bu katmanı diğer katmanlardan ayıran en önemli özellik, bu katman diğer hiçbir katmana servis sağlamaz. Bu katman kullanıcının gereksinimleri karşılar. En uç birim olarak kullandığınız protokoller bu katmandadır. Bu katmanda SNMP, DNS, FTP, HTTP, SMTP, SSH, Telnet gibi protokoller ile tarayıcılar bu katmanda hizmet verir.

6-) Sunum Katmanı

Veryi karşı bilgisayarın anlayacağı formata dönüştürür. Bu şekille farklı veri tipi kullanan programlar birbirlerinin dilinden anlamış olurlar. Verinin şifrelenmesi, şifreli verinin şifresinin açılması, veri sıkıştırma-açma bu katmanda yapılır. GIF, ASCII, JPEG bu katmanda çalışır.

5-) Oturum Katmanı

Veri gönderimden önce iki bilgisayar arasındaki oturumu kurulması, kullanımı ve bitirilmesi işlmelerinden sorumludur. Oturumun bir kopma yaşaması durumunda yeniden kurulması işlemlerini de yürütür. NetBIOS, RPC, Sockets gibi protokoller bu katmanda çalışır.

4-) İletim Katmanı

Üst katmandan gelen veriler bu katmanda bölümlenir. TCP ve UDP bu katmanda çalışır. TCP paketlerine segment, UDP paketlerine datagram adı verilir. Bu katmanda çalışan UDP ve TCP protokollerinin önemli özellikleri vardır.

UDP protokolü çok hızlı bir iletim yapan bir protokoldür. Kaynak doğrulama veya 3-way handshake gibi doğrulama mekanizmaları yoktur. Gelen veriyi sorgulamadan hedefe gönderir. Doğrulama mekanizması olmadığı için de vakit kaybı yaşamaz. Veri bozulmasının değil de hızın önemli olduğu canlı yayın, video konferans, voip telefon görüşmeleri gibi ortamlarda udp kullanılır. DNS (Domain Name Server) sistemi de UDP kullanır.

TCP protokolü ise UDP’ ye göre yavaştır. 3-WAY handshake doğrulama mekanizması vardır. Kaynak kontrolü yapar. Bu sebeple iletim yavaş ama güvenlidir. TCP protokolü 2 önemli görevi yerine getirir. Bunlardan ilki güvenlik, ikincisi ise kış kontroldür. Güvenlikte datanın bozulma durumda yeniden gönderimini sağlar. Akış kontrolünde ise, verinin fazla miktarda gelmesiyle gönderen cihaza daha yavaş göndermesi söylenebilir, fazla veri buffer (ara bellek) alınabilir veya verinin paketler halinde gönderilmesi sağlanarak tıkanıklığa sebebiyet vermemeye çalışılır.

3-) Network Katmanı

Veri paketlerinin farklı ağlar arasında iletiminden sorumludur. Paketler ağlar arasında router (yönlendirici) adı verilen cihazlar vasıtası ile yönlendirilip hedefe ulaştırılır. Router’ lara yüklenen protokolün metrik hesabına göre en uygun yol bulunarak paketler o doğrultuda gönderilir. IP protokolü bu katmanda çalışmaktadır.

2-) Data-Link Katmanı

Bu katman local ağ (LAN) olarak bilinen katmandaır. Switch cihazı bu katmanda çalışırken Ethernet, Token Ring protokolleri ile beraber hizmet verir. Bu katmanda bulunan veri paketlerin frame ismi verilmektedir.

1-) Fiziksel Katman

Bu katmanda protokol bulunmamaktadır. Hub cihazı bu katmanda çalışmaktadır. Bu katman verinin kablo vasıtası ile iletildiği katmandır. Verilerin dönüştürülerek bit bit iletimi bu katmanda gerçekleşir.